فشارهای خیلی کم — چند میلیبار تا چند صد میلیبار — دنیای خودشان را دارند: لولهٔ بوردون در این رنج عملاً تکان نمیخورد و گیج معمولی هیچچیز نشان نمیدهد. راهحل کلاسیک و دقیق، المان کپسولی است و WIKA 632.50 نمونهٔ مرجع آن: گیج فشار کپسولی تماماستیل با صفحهٔ ۱۶۰ میلیمتری که رنجهای میلیباری را با کلاس دقت ۱٫۶ (و بهتر) خوانا و پایدار نمایش میدهد. این مقاله میگوید کپسول چگونه کار میکند، کجا انتخاب درست است و هنگام خرید مراقب چه باشید.
۱ میلیبار تقریباً فشار ستون ۱ سانتیمتر آب است؛ اختلاف فشار اتاق تمیز با راهرو معمولاً ۱۰-۱۵ پاسکال (۰٫۱ میلیبار!) است، افت فیلتر کثیف هواساز چند صد پاسکال، و فشار گاز شهری پشت مشعل خانگی حدود ۲۰ میلیبار. با این مقیاس، روشن میشود چرا گیج بوردون ۰-۱۰ بار برای این کارها «کور» است و چرا صفحهٔ بزرگ و مکانیزم حساس 632.50 ارزش دارد — و همینطور چرا نصب و رفتار با آن باید نرم و حسابشده باشد.
دو دیافراگم موجدار نازک، لبهبهلبه جوش شدهاند و یک «کپسول» توخالی ساختهاند؛ فشار واردشونده کپسول را باد میکند و این جابهجایی نسبتاً بزرگ — چندین برابر حرکت بوردون در همان فشار — از طریق مکانیزم به عقربه میرسد. همین سطح بزرگ و سختی کم است که حساسیت میلیباری میدهد. در 632.50 همهٔ اجزای تر استیلاند، پس برخلاف کپسولیهای برنجی، برای گازهای خورنده و محیط صنعتی واقعی ساخته شده است. توجه: المان کپسولی برای گاز و هوای خشک است؛ مایعات ستون هیدرواستاتیک و دینامیک خودشان را به رنج میلیباری تحمیل میکنند و اندازهگیری را بیمعنا میکنند.
پایش افت فشار فیلتر در هواسازها و رطوبتگیرها؛ فشار کانالهای تهویه و اتاقهای تمیز؛ فشار پایلوت مشعل و خطوط گاز کمفشار؛ هودها و محفظههای کنترلشده؛ و تستهای نشتی که در آنها چند میلیبار موضوع اصلی است. در تاسیسات، کنار تجهیزات پایش انرژی و در صنایع فرایندی کنار سیستمهای هوای احتراق نیروگاه دیده میشود.
① رنج: همان قانون دوسوم گیجهای بوردون اینجا هم برقرار است — فشار کاری در میانهٔ صفحه بنشیند؛ رنجهای خیلی ریز را فقط وقتی بگیرید که واقعاً لازم است، چون حاشیهٔ اضافهفشار کوچکتر میشود. ② صفحه: ۱۶۰ میلیمتر خوانایی عالی برای رنجهای ریز میدهد؛ ۱۰۰ میلیمتری هم برای جاهای تنگ هست. ③ اتصال و وضعیت: نصب استاندارد عمودی است و مثل هر گیج حساس، تنظیم صفر پس از نصب را چک کنید؛ برای گاز مرطوب، نقطهٔ نصب را بالاتر از خط بگیرید تا میعان داخل کپسول ننشیند.
پاشنهٔ آشیل هر گیج میلیباری، اضافهفشار ناگهانی است: تست هیدرولیک خط، ضربهٔ کمپرسور یا حتی بستن سریع دمپر میتواند کپسول ظریف را تغییر شکل دائمی بدهد. اگر خط شما چنین ریسکی دارد، از محافظ اضافهفشار استفاده کنید یا رنج بالاتر با تقسیمبندی درشتتر را بپذیرید؛ گیجی که یک بار «باد کرده»، دیگر مرجع نیست حتی اگر عقربهاش حرکت کند. برای پایش دائم با آلارم و ثبت، بهجای ریسک، یک ترانسمیتر رنجپایین کنار گیج بگذارید — از خانوادهٔ A10/S10 یا برای دقت بالاتر Cerabar فشرده.
سه ابزار برای فشارهای کم، سه کاربرد متفاوت: کپسولی برای فشار مطلقاً کمِ گاز — ساده، بیبرق، اقتصادی. گیج دیافراگمی وقتی سیال کثیف یا خورندهٔ خاص است و باید سطح تماس بزرگ و قابلشستوشو باشد. ترانسمیتر اختلاف فشار وقتی «افت» بین دو نقطه مهم است و میخواهید آلارم و ثبت داشته باشید — مثلاً پایش گرفتگی فیلتر با آلارم اتوماتیک، که راهکار الکترونیکش را در مقالهٔ Deltabar گفتهایم. اگر فقط چشمی چک میکنید، 632.50 ارزانترین و بیدردسرترین پاسخ است.
گیجهای میلیباری را سالانه با مرجع مناسب (کالیبراتور فشار پایین یا ستون مایع) چک کنید — ابزارش را در مقالهٔ کالیبراتورهای فلوک معرفی کردهایم. در سرویس، مسیر را با شیر جدا کنید و فشار را آرام اعمال/تخلیه کنید؛ ضربهٔ شیر سریع همان اضافهفشاری است که گفتیم. اگر عقربه صفر برنمیگردد یا حرکت پلهای دارد، گیج را بازنشسته کنید — در رنج میلیباری، «تقریباً درست» یعنی غلط.
هنگام استعلام بگویید: رنج (مثلاً 0-60mbar یا 0-400mbar)، سایز صفحه، اتصال (از پایین/پشت، G½ یا NPT)، و نیاز به گواهی کالیبراسیون. مثل همهٔ اقلام ویکا، اورجینال آلمان با فاکتور رسمی تحویل میشود؛ نقشهٔ کامل برند در راهنمای WIKA و انتخاب بین فناوریها در راهنمای انتخاب تجهیزات. گیج کپسولی WIKA 632.50 را میتوانید با قیمتهای عالی از فن کنترل تهیه کنید؛ برای قیمت روز و موجودی رنجها با ما تماس بگیرید.
© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.